Jak wybrać warstwę podstawową odzieży?

Jak wybrać warstwę podstawową?

Czy chcesz polepszyć swój komfort podczas swoich kolejnych podróży? Odrzuć bieliznę wykonaną z bawełny i t-shirt, który jest pamiątką z koncertu i zmień odzież na taką, która będzie odprowadzała pot od Twojej skóry (jest to odzież zwana również warstwą pierwszą, podstawową lub wydajną bielizną).
Z tej bielizny mogą mieć korzyści osoby aktywne fizycznie — od sportowców do pracowników budowy — i jest ona koniecznością dla każdego podróżnika niezależnie od tego jaka jest pora roku. Jako warstwy najbliższej skórze, jej rolą jest odprowadzanie wilgoci od ciała.

Czemu specjalistyczne ubrania wygrywają z bawełną?

Specjalistyczna bielizna:

  • W bardzo efektywny sposób odprowadza wilgoć z dala od ciała
  • Schnie dużo szybciej niż popularna bielizna bawełniana
  • Redukuje ryzyko dużych skoków temperatury ciała
  • Kiedy wieje silny wiatr lub temperatura jest bardzo niska wyżej wymienione właściwości mogą nawet uratować komuś życie

Porównanie:

Poniżej opisano i porównano, podstawowe tkaniny używane w produkcji warstw podstawowych, ze względu na niektóre cechy:

Syntetyki Wełna Jedwab poddany obróbce
Wiodące marki używające danego rodzaju włókna Capilene/Patagonia; CoolMax; ExOfficio; Hot Chillys; Marmot; Mountain Hardwear; Polartec; The North Face; Under Armour. Ibex; Icebreaker; Patagonia, SmartWool; Teko (skarpetki). b.d.
Radzenie sobie z wilgocią(odprowadzanie potu) Doskonałe
Niepochłaniające włókna (zazwyczaj poliestrowe) odprowadzają wilgoć od spoconej skóry, rozłożenie tej tkaniny na dużym obszarze na zewnętrznej powierzchni ubioru przyczynia się do szybkość parowania.
Doskonałe
Wewnętrzny rdzeń włókien wełny pochłania wilgoć (tyle ile wynosi 36% jego wagi), a następnie stopniowo uwalnia ją poprzez odparowywanie.
Dobre
Jedwab również odprowadza wilgoć od skóry, choć nie tak szybko, jak poliester. Konwencjonalna (niepoddana obróbce) bielizna jedwabna pochlania i zachowuje wilgoć.
Czas potrzebny do wyschnięcia Doskonały
Włókna syntetyczne schną szybciej niż wszystkie inne wymienione w artykule.
Dobry
Chociaż wełna schnie wolniej niż włókna syntetyczne to posiada zewnętrzną osłonkę, która nie przepuszcza wody i powoduje, że skóra pozostaje sucha.
Wystarczający
Jedwab pochłania część wilgoci i dlatego schnie wolno.
Regulacja temperatury Wystarczająca
Jeśli będzie wiało przed tym jak odzież wyschnie, użytkownikowi może być chłodno. W ciepłych, wilgotnych warunkach szybko schnąca odzież syntetyczna jest z reguły najlepsza.
Bardzo dobra
Zaskakująco komfortowa w ciepłe dni, doskonała również w dni chłodne. Oferuje więcej ciepła niż syntetyczna odzież o tej samej grubości.
Bardzo dobra
(jeśli temperatura jest niska)
Pomimo iż jedwab jest bardzo miły w dotyku, wielu ludzi uważa, że jest im w nim za gorąco kiedy są aktywni w ciepłe dni. Natomiast w chłodniejsze dni jest to doskonały izolator.
Odporność na zapach Niewystarczająca
Kiedy odzież noszona jest przez jakiś okres czasu na włóknach syntetycznych zbierają się bakterie, które powodują nieprzyjemny zapach. Najlepiej jest prać odzież po każdorazowym noszeniu.
Doskonała
Wełna to materiał składający się głównie z białek, jest dzięki temu antybakteryjny, zwykle przez cały czas noszenia ubrań. Moga być one noszone przez kolejne dni z minimalnymi zmianami zapachu.
Słaba
Najlepiej jest prać odzież po każdorazowym noszeniu.
Rozciągliwość Bardzo dobra
Elastyczność powyżej średniej. Powraca do swojego kształtu po użyciu.
Bardzo dobra
Elastyczność powyżej średniej. Powraca do swojego kształtu po użyciu.
Przeciętna
Przeciętna elastyczność. Zazwyczaj zachowuje kształt.
Cena Dobra
Średnie ceny.
Drogie
Odzież z włókien naturalnych jest zazwyczaj droga.
Godziwa
Na granicy drogich i tanich ubrań.
Sugerowane użycie

  • wszystkie czynności w każdych warunkach
  • najlepszy wybór z tej grupy kiedy pada deszcz, jest gorąco lub jest duża wilgotność powietrza
  • przylegające są najlepsze na niskie temperatury natomiast luźne stroje są odpowiednie kiedy jest ciepło

  • większość czynności w większości warunków
  • Jeśli pada lub masz do czynienia z wodą tkaniny syntetyczne będą lepszym wyborem
  • najlepsze spośród tej grupy w czasie niskich temperatur

  • czynności wykonywane w umiarkowanych warunkach pogodowych lub wszelkie aktywności zimowe
  • kiedy sporty są stacjonarne (np. jesteś widzem) lub podczas odpoczynku po aktywności, w pomieszczeniu

Przegląd tkanin

Kilka dodatkowych informacji o tkaninach, z których robi się warstwy podstawowe.

Włókna syntetyczne

Odnosi się to głównie do włókien poliestrowych oraz mieszanek z dodatkiem poliestru. W niektórych rodzajach bielizny używa się nylonu (traktowany jest on jako sposób, na zwiększenie odporności na ścieranie) lub dodawane są małe ilości spandexu lub elastyny (w celu zwiększenia rozciągliwości). Poliester, jest jednak dominującym składnikiem tkanin syntetycznych, używanych do produkcji ubrań należących do pierwszej warstwy. Jest to tkanina miękka, łatwa do utrzymania w dobrej kondycji i posiada wszystkie właściwości potrzebne do odprowadzania wody.

Dodatkowe plusy w/w odzieży:

  • Najlżejsza spośród przedstawionych
  • Odporna na ścieranie
  • Odporna na zagniecenia
  • Łatwo się o nią dba

Dodatkowe minusy:

  • Po kilku dniach użytkowania bardzo brzydko pachnie
  • Narażona na farbowanie
  • Tkanina oparta na ropie naftowej

Wełna

Ta nazwa prawie zawsze odwołuje się do wełny Merino (owczej), która jest popularna ze względu na jej niesamowicie miękkie włókna. Wiele osób jest zaskoczonych gdy dowiadują się, że z tak lekkiej (prawie nic nie ważącej) wełny owczej tworzy się ubrania zaliczane do warstwy podstawowej, które są używane podczas wszystkich pór roku.

Dodatkowe plusy w/w odzieży:

  • Lekka wełna owcza jest bardzo miła dla skóry
  • Zazwyczaj można ją prać w pralce
  • Odporna na plamy i zagniecenia
  • Stworzona z włókien naturalnych

Dodatkowe minusy:

  • Zazwyczaj dostępna tylko w ciemnych kolorach
  • Potencjalnie narażona na kurczenie się

Jedwab (poddany obróbce)

Jedwabna bielizna jest specjalną tkaniną, przeznaczoną głównie do użycia gdy jest zimno. „Poddany obróbce" oznacza, że jedwab został zmodyfikowany chemicznie aby wzmocnić jego właściwości odprowadzające wodę (dzięki temu tkanina ma zdolność do przenoszenia potu z dala od skóry i przyspiesza jego odparowywanie). Fani jedwabiu są przyciągani również przez jego bardzo delikatną powierzchnię.

Dodatkowe plusy w/w odzieży

  • Miękka, wręcz luksusowa w dotyku powierzchnia
  • Cienka- nie odstaje i bardzo dobrze przylega
  • Stworzona z włókien naturalnych

Dodatkowe minusy:

  • Niektóre rodzaje wymagają prania ręcznego, ponieważ pranie w pralce powoduje kurczenie się odzieży
  • Potencjalnie narażona na ścieranie się i promienie słoneczne

Podział tkanin ze względu na grubość:

Chociaż warstwa podstawowa sklasyfikowana została jako "bielizna", to co nosimy na górze może być oczywiście wykorzystane jako autonomiczne ubranie. Bardzo lekkie i lekkie koszulki są idealnym strojem na lato dla ludzi aktywnych podczas standardowych wycieczek takich jak: piesze wycieczki, jazda konna, wspinaczka, bieganie, są również znakomite do ćwiczeń siłowni.

Kiedy wybierasz górną i dolną warstwę podstawową (w rzeczywistości bieliznę) musisz przewidzieć w jakich warunkach będziesz przebywać i jakim warunkom odzież musi sprostać. Proponujemy taką klasyfikację odzieży:

  • Bardzo lekkie - od umiarkowanych do chłodnych warunków pogodowych
  • Lekkie - od chłodnych do umiarkowanie chłodnych warunków pogodowych
  • Średnie - Warunki umiarkowanie chłodne do chłodnych
  • Ciężkie - Warunki zimnych, lodowate lub podczas zawieruchy

Niektórzy ludzie marzną bardzo łatwo. Jeśli też do nich należysz, powinieneś rozważyć wybór grubszej, cięższej tkaniny. Ale pamiętaj, że należy unikać przesady. Jeśli warunki staną się nieoczekiwanie łagodne, średnia lub ciężka pierwsza warstwa może być zbyt ciepła dla wykonywania dalszej aktywności.
Porada: Osobiście, zawsze używam bardzo lekkich lub lekkich warstw podstawowych. One bardzo mało ważą i wysychają niesamowicie szybko. Na koniec dnia, kiedy się bardzo spocę mogę zmienić moją „aktywną” koszulkę na tą przeznaczoną do odpoczynku. Pozwala mi to wypłukać lub wyprać moją „aktywną” koszulkę, która zdąży wyschnąć i będzie gotowa na następny dzień.

Kilka słów o dopasowaniu: kiedy na dworze jest ciepło, chcesz aby twoja warstwa podstawowa była jak najluźniejsza. Warstwa podstawowa która ściśle przylega do ciała pozwala zachować ciepło, które jest generowane przez ciało jak najbliżej skóry, zwiększając komfort użytkowania w chłodnych warunkach. Przy temperaturach wyższych, najlepiej jest pozwolić aby warstwa najbliższa skóry była jak najluźniejsza, aby pomieścić dużo powietrza. Jeśli na reklamach widzisz strój atletycznie dopasowany, to nie ma wątpliwości, że jest on dobry na zimę.

Co oznacza Wicking (odprowadzanie potu od skóry)
Ludzie ze zrozumiałych względów uważają za dziwne używanie słówka "wick" (knot) jako czasownika. Koszulka "wicking" brzmi dziwnie. Postaramy się to wyjaśnić w dalszej części artykułu:
Knoty świecy (Candle Wicks)
Wyobraź sobie knot świecy — zazwyczaj splątane, pokryte woskiem nici bawełny. Gdy świeci, powłoka z wosku rozpływa się. Przetopiony wosk staje się źródłem paliwa dla płomienia, i knot (wick) powoduje stapianie się wosku, który później paruje. Płomień kontynuuje palenie się ponieważ knot wciąż produkuje dla niego więcej ciekłego paliwa. Lampa naftowa działa na tej samej zasadzie. Proces ten jest znany jako zjawisko kapilarne.

Odprowadzanie potu od skóry w tkaninach syntetycznych:

Zjawiska kapilarne mają miejsce również kiedy ktoś nosi bieliznę z włókien syntetycznych. Poniżej opisano w jaki sposób to się odbywa:
Osoba aktywna fizycznie zaczyna się pocić.
Mikroklimat o wysokiej wilgotności zaczyna tworzyć się między koszulą zakrywającą ciało i pocącą się skórą danej osoby.
Pot który paruje oraz każda inna wilgoć zaczynają gromadzić się wewnątrz stroju.
Ponieważ wszystko naturze dąży w kierunku równowagi, masy powietrza o wysokiej wilgotności, znajdujące się między skórą i odzieżą będą dążyć do wydostania się do środowiska o niskiej wilgotności. Różnica (gradient) temperatury i wilgotności na obu stronach ubrania staje się siłą napędową, która przenosi cieplejsze, i bardziej wilgotne powietrze spod ubrania w kierunku chłodniejszym, osuszając powietrze na zewnątrz.

Zjawiska kapilarne występują wtedy gdy wilgoć spowodowana przez wydzielanie się potu wędruje wzdłuż warstw odzieży ale nie jest przez nią pochłaniana (włókna syntetyczne są, zasadniczo wykonane z tworzywa sztucznego — i praktycznie nie pochłaniają wody). Wilgoć ucieka na zewnątrz poprzez specjalne przerwy (bardzo malutkie dziurki) pomiędzy splecionymi włóknami.
Wilgoć jest rozproszona na zewnątrz tkaniny, gdzie wyparowuje po kontakcie ze środowiskiem o niższej wilgotności, na zewnątrz koszuli.

Zjawisko odprowadzania potu jest ulepszane poprzez:

  • Konstrukcję tkaniny:
    Tkaniny ze zmienioną teksturą (szorstkie lub wyżłabiane) mogą szybciej transportować wilgoć. Tkaniny takie jak Polartec PowerDry używają konstrukcji złożonej z dwóch składników. Tkaniny takie zazwyczaj umieszczają cieńsze włókna bliżej skóry (czasami umieszczane są tam miejsca w których zbiera się wilgoć). Natomiast miejsce większych włókien jest na zewnętrznej warstwie ubrania, przewidujące więcej powierzchni przeznaczonej do rozproszenia wilgoci i jej odparowania.
  • Zabiegi chemiczne:
    Niektóre typy związków chemicznych są stosowane do wyrobu prawie każdej syntetycznej tkaniny w celu zwiększenia wydajności i lepszego odprowadzania potu. Związki te zwykle wpływają na właściwości hydrofilowe odzieży (przyciąganie wody) z poliestru, pozwalając im na szybsze wchłanianie wilgoci wzdłuż włókien, które pochłaniają wodę i transportują ją na zewnątrz naszego ubrania.
    Uwaga: Poliester, podczas gdy jest syntetyczny, na możliwość pochłaniania wody bardzo małą, około 0,4% swojej wagi (natomiast bawełna może wchłonąć 7% swojej wagi). Ilość wilgoci jaka może zostać zaabsorbowana przez poliester jest więc minimalna, dlatego jest ogólnie uważany za niezdolny do absorpcji.

Odprowadzanie potu w odzieży wełnianej

Technicznie rzecz biorąc można uważać, że w odzieży wełnianej nie zachodzą zjawiska kapilarne. Natomiast rezultat (włókna odprowadzające wilgoć od skóry i rozpraszają ją poprzez parowanie) jest dokładnie taki sam.

Zamiast prób przedostania się potu i pary wodnej poprzez malutkie dziurki we włóknach, które nie posiadają właściwości absorbujących, wełna posiada wewnętrzny rdzeń, który pochłania wilgoć — między 27% a 36% swojej wagi. Następnie na tą pochłonięta wilgoć, mają wpływ niższa wilgotność powietrza, przepływ powietrza i (potencjalnie) promienie słoneczne, które są na zewnątrz ubrania.
Wynik: odparowanie.

Czy jeżeli za dużo wilgoci zostanie pochłonięte przez ubrania wełniane to czy odzież będzie rozmoczona?
Jeśli środowisko, w którym jesteś jest bardzo wilgotne to jest to możliwe. Syntetyki są często dużo lepszym rozwiązaniem, podczas wycieczek w przypadku gdy jest prawdopodobne, że opady deszczu będą się utrzymywały dłużej.
Wełna posiada również zdolność wchłaniania obu rodzajów wilgoci (pary wodnej oraz tej w postaci jak pot) również podczas stawianiu oporu wodzie (w stanie ciekłym takiej jak delikatny deszcz). Jest to jedna z właściwości wełny przez niektórych określana jako cud.
Włókna wełny mają zewnętrzną warstwę pokrytą z lanoliną, wosk zwierzęcy, który ma za zadanie nie przepuszczać wody. Sprawia ona, że wełna jest odporna na mgłę i lekki deszcz (właściwości hydrofobowe). Jest to hydrofobowa warstwa, która styka się z Twoja skórą, i ma za zadanie zminimalizowanie (lub wyeliminowania) wszelkich wrażeń związanych z uczuciem wilgoci.
Osoba, która bardzo się poci może zawstydzić wszystkie tkaniny. Podczas takich chwil ubiór wełniany prawdopodobnie będzie mniej wilgotny i lepki dla Twojej skóry niż ubrania syntetyczne, ale może wydawać się cięższy. Syntetyczne ubrania, natomiast będą suche i lżejsze szybciej niż wełna.
Jako osoba, która poci się dość intensywnie, zawsze śmieję się z reklam mówiących „bądź suchy”, które czasami dołączone są do specjalistycznej odzieży. Jeśli t-shirt zablokowałby moją możliwość pocenia się byłbym bardzo zmartwiony. Specjalna odzież ma pozwolić Ci czuć się suchym szybciej niż jakbyś nosił koszulkę z bawełny, lub innych nie-technicznych tkanin, co sprawia że według mnie są one warte wydania pieniędzy.

Układ włókien wełny i regulacja temperatury

Niektórzy ludzie mogą nie być przekonani co do noszenia ubrań wełnianych jako warstwy podstawowej.
Jeśli należysz do nich to musisz zdać sobie sprawę, że bielizna, zaprojektowana z użyciem wełny korzysta z wełny z Merynosów (rasa owiec bardzo ceniona ze względu na runo), która składa się z ultra cienkich włókien, które mają 17.5 mikronów w szerokości i są wystarczająco cienkie by ludzie nie doświadczali wrażeń kojarzonych zazwyczaj z ubraniami zrobionymi z tradycyjnej wełny (dla porównania grubość ludzkiego włosa to 60 mikronów).
Unikalne właściwości wełny to także jej możliwość do uwolnienia niewielkich ilości ciepła kiedy pochłania wodę. Efekt ten jest znany pod tajemniczym pojęciem „ciepła sorpcji” Energia, w formie małych ilości ciepła, jest produkowana poprzez pracę wykonywaną w ramach absorpcji wilgoci przez włókna wełny. W związku z tym w warunkach wilgotnych, użytkownik może potencjalnie odczuwać niewielki komfort związanego z tym zjawiskiem. Jest to dodatek do niezliczonych kieszeni cieplnych utworzonych przez wszystkie fałdy powstające we włóknach wełny z Merynosów.
Czy to może sprawić, że w wysokiej temperaturze ubrania z wełny mogą być zbyt ciepłe? Niekoniecznie. Odparowanie wilgoci z rdzenia można schłodzić powietrze między włóknami wełny i skórą, wspierając utrzymanie temperatury ciała na stabilnym poziomie. Włókna oddychające mogą także zabezpieczać skórę przed powietrzem, ogrzewanym przez słońce w taki sam sposób jak mogą zatrzymywać ciepło przy skórze w chłodniejsze dni.
Oczywiście te niuanse mogą być trudne do wykrycia w bardzo zimnych warunkach, wtedy to oczywiście będziesz potrzebował czegoś więcej aby poczuć komfort i utrzymać odpowiednią temperaturę ciała niż cienka odzież z delikatnej wełny.

Kilka subiektywnych opinii

Wielu moich kolegów jest fanami zarówno bielizny wełnianej jak i syntetycznej, ale nigdy nie używali tej jedwabnej.
Wełna w dalszym ciągu robi na mnie wrażenie komfortem, który zapewnia, niezależnie od tego czy temperatura na zewnątrz jest niska czy wysoka. Jestem również ogromnym fanem za jej zdolność do zatrzymywania nieprzyjemnego zapachu.
Jeśli planuję kilkudniową wyprawę, gdzie być może zmuszony będę do noszenia jednej koszuli przez kilka dni, wtedy sięgam do szuflady po odzież wełnianą. Główny minus wełny to jej wysoka cena.
Posiadam sporo ubrań syntetycznych, noszę je często i nadal je wszystkie lubię. Po prostu należy je często prać. Jestem również fanem konstrukcji złożonych z dwóch składników, one naprawdę wydają się wysychać w mgnieniu oka.
Moja strona praktyczna wybiera syntetyki, natomiast moja uległa strona wybiera wełnę. Ale moja nigdy-nie-bądź-idiotą strona nigdy nie wybierze wełny na dłuższą i poważniejszą wyprawę.


Chcesz otrzymywać od nas więcej bezpłatnych porad ekspertów?
Prosimy podaj nam swój e-mail:


W celu zapewnienia najwyższej jakości usług korzystamy z informacji przechowywanych w przeglądarce internetowej. Zapoznaj się z polityką cookies.
Zamknij